Je komt het tegenwoordig veel tegen: gesprekken over de beurs en verhalen van mensen die investeren in aandelen. Misschien heb je er zelf al eens iets over gelezen of heeft die ene kennis het onderwerp al vaker aangesneden. Toch blijft voor jou de vraag vaak hetzelfde: wat is een aandeel eigenlijk, en hoe werken aandelen?
In dit artikel leggen we op een eenvoudige manier uit wat een aandeel precies is, waarom bedrijven aandelen uitgeven en hoe beleggers hier mogelijk rendement mee kunnen behalen. Dit helpt je om de keuze tussen sparen of beleggen makkelijker te maken. In onze andere artikelen bouwen we verder op deze kennis om te laten zien dat beleggen niet alleen weggelegd is voor de guru’s of economen maar misschien juist voor jou die vermogen wil opbouwen, eerder financieel vrij wil worden of simpelweg meer wil doen met spaargeld dat anders stil op een rekening blijft staan.
De definitie van een aandeel
Oké nu to the point, de definitie van een aandeel in de dikke Van Dale:
aandeel
aan·deel
zelfstandig naamwoord • het • aandelen
3. gedeelte dat iemand bijdraagt aan het kapitaal voor een onderneming.
Een aandeel is dus een stukje van het kapitaal van een onderneming. Het is belangrijk om te begrijpen dat ‘het kapitaal’ meer is dan alleen het geld binnen een bedrijf. Daarmee bedoelen we eigenlijk alles binnen het bedrijf dat geld waard is.
Om hier een voorstelling van te maken, in een koekjesfabriek, gaat het kapitaal ook over de machines, het gebouw en de voorraad grondstoffen en koekjes die het bedrijf bezit. Al deze bezittingen samen vormen het kapitaal van de onderneming. Wanneer een bedrijf aandelen uitgeeft, wordt dit totale kapitaal verdeeld in kleine stukjes. Koop je een aandeel, dan koop je dus een klein deel van het bedrijf. Hoe meer aandelen je bezit, hoe groter jouw belang in de onderneming is. Als aandeelhouder ben jij dus niet alleen eigenaar van een deel van de winst, maar ook van een deel van alle bezittingen en de toekomstige waarde van het bedrijf.
Waar kan je aandelen kopen?
Een bedrijf kan aandelen publiekelijk of besloten uitgeven aan investeerders. De aandelen waar het meest over gesproken wordt, en waar jij over gehoord hebt, zijn de aandelen die publiekelijk worden uitgebracht. Het uitbrengen van aandelen gebeurt op de beurs en het betekent dat ze vrij verhandelbaar worden, iedereen kan ze kopen en verkopen. Bij besloten bedrijven, zoals veel BV’s, blijven de aandelen vaak in handen van een beperkte groep eigenaren of investeerders en zijn ze niet openbaar verhandelbaar.
De publiek uitgegeven aandelen kan je dus kopen op een beurs, in Nederland is dit Euronext Amsterdam. Deze naam zal je misschien niet heel bekend voorkomen. Wat je waarschijnlijk vaker hoort, is dat mensen het hebben over de AEX. Dit is namelijk de bekendste beursindex van Nederland en bestaat uit de grootste en meest verhandelde beursbedrijven van het land.
Het is belangrijk om te begrijpen dat Euronext Amsterdam en de AEX dus niet hetzelfde zijn. Euronext Amsterdam is de beurs waar aandelen worden verhandeld, terwijl de AEX slechts één van de indexen op die beurs is. De aandelen op Euronext Amsterdam zijn verdeeld over meerdere indexen. Dit gebeurt om bedrijven van vergelijkbare grootte en handelsvolume bij elkaar te plaatsen, zodat beleggers de markt beter kunnen volgen en vergelijken. De bekendste Nederlandse indexen zijn:
- De AEX: de grootste en meest verhandelde bedrijven van Nederland.
- De AMX: middelgrote beursbedrijven die vaak nog volop in ontwikkeling zijn.
- De AScX: kleinere beursgenoteerde bedrijven met een lagere beurswaarde.
Bedrijven kunnen na verloop van tijd van index veranderen. Groeit een bedrijf sterk en wordt het aandeel veel verhandeld, dan kan het bijvoorbeeld promoveren van de AScX naar de AMX of zelfs naar de AEX.
Waarom geeft een bedrijf aandelen uit?
Bedrijven geven aandelen uit om geld op te halen. Dat geld kan bijvoorbeeld worden gebruikt om te investeren in groei, nieuwe producten te ontwikkelen, schulden af te lossen of internationaal uit te breiden. In ruil daarvoor krijgen aandeelhouders een stukje eigendom van het bedrijf en soms een deel van de winst, bijvoorbeeld in de vorm van dividend.
Het geld dat aandeelhouders in een bedrijf investeren, wordt het eigen vermogen van een onderneming genoemd. Dit is kapitaal dat van de eigenaren of aandeelhouders afkomstig is. Daarnaast hebben veel bedrijven ook vreemd vermogen, zoals leningen van banken of uitgegeven obligaties. Dat is geld dat geleend is en later moet worden terugbetaald, meestal met rente. Bedrijven maken vaak gebruik van een combinatie van eigen en vreemd vermogen om hun activiteiten te financieren. Door aandelen uit te geven hoeft een onderneming bijvoorbeeld niet alles te lenen bij een bank. Tegelijkertijd betekent het wel dat de winst van het bedrijf over meer aandeelhouders verdeeld moet worden.
Een korte recap:
De definitie van een aandeel in de dikke Van Dale: “gedeelte dat iemand bijdraagt aan het kapitaal voor een onderneming”. Een aandeel is dus simpel gezegd een klein stukje van een bedrijf. Koop je een aandeel, dan word je voor een deel eigenaar van die onderneming. Hoe meer aandelen je bezit, hoe groter jouw belang in het bedrijf is.
Aandelen worden uitgegeven door bedrijven om geld op te halen voor bijvoorbeeld groei, investeringen of uitbreiding. Publiek uitgegeven aandelen kunnen worden gekocht en verkocht op de beurs, zoals Euronext Amsterdam. Bekende beursindexen zoals de AEX, AMX en AScX helpen beleggers om bedrijven van verschillende groottes te volgen. Daarnaast heb je geleerd dat bedrijven hun activiteiten financieren met een combinatie van eigen vermogen (geld van aandeelhouders) en vreemd vermogen (zoals leningen). Daarmee heb je nu een sterke basis om beter te begrijpen hoe beleggen werkt en waarom zoveel mensen kiezen voor sparen of beleggen.